Khi thuê cá nhân thực hiện các công việc như thiết kế website, viết nội dung, tư vấn, đào tạo, sửa chữa hoặc cung cấp dịch vụ chuyên môn, doanh nghiệp thường ký hợp đồng dịch vụ để xác định quyền và nghĩa vụ của các bên. Tuy nhiên, bên cạnh giá trị hợp đồng và phương thức thanh toán, vấn đề được nhiều kế toán quan tâm là hợp đồng dịch vụ với cá nhân có phải khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hay không?
Việc khấu trừ thuế phụ thuộc vào tư cách của người nhận tiền, tính chất khoản thu nhập, phương thức hoạt động và quy định thuế áp dụng tại thời điểm chi trả. Nếu xác định sai nghĩa vụ thuế, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi kê khai, quyết toán và giải trình với cơ quan thuế.
Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu các trường hợp phải khấu trừ thuế TNCN, cách tính thuế, điều kiện tạm thời không khấu trừ và những lưu ý quan trọng khi ký hợp đồng dịch vụ với cá nhân.
1. Hợp đồng dịch vụ với cá nhân có phải khấu trừ thuế TNCN không?
Hợp đồng dịch vụ với cá nhân có phải khấu trừ thuế TNCN không?
Câu trả lời là có thể phải khấu trừ thuế TNCN, nhưng không phải mọi hợp đồng dịch vụ ký với cá nhân đều áp dụng cùng một cách tính thuế.
Doanh nghiệp cần xác định cá nhân được thuê thuộc trường hợp nào dưới đây:
- Cá nhân cư trú cung cấp dịch vụ độc lập, không ký hợp đồng lao động với doanh nghiệp.
- Cá nhân ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng.
- Cá nhân ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên.
- Cá nhân kinh doanh hoặc hộ kinh doanh cung cấp dịch vụ.
- Cá nhân không cư trú tại Việt Nam.
Mỗi trường hợp có thể áp dụng phương pháp khấu trừ, kê khai hoặc tính thuế khác nhau.
Trường hợp cá nhân cung cấp dịch vụ không ký hợp đồng lao động
Theo cơ chế khấu trừ tại điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, tổ chức, cá nhân trả tiền công, tiền thù lao và các khoản chi khác thuộc phạm vi quy định cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng phải khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% khi khoản chi đạt ngưỡng quy định.
Tuy nhiên, từ ngày 01/07/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 cùng các văn bản hướng dẫn mới đã có hiệu lực. Vì vậy, khi thực hiện chi trả trong giai đoạn hiện nay, doanh nghiệp cần đối chiếu thêm quy định chuyển tiếp và hướng dẫn đang áp dụng để xác định đúng ngưỡng khấu trừ. Không nên mặc nhiên áp dụng ngưỡng cũ cho mọi khoản thanh toán phát sinh trong năm 2026.
Trường hợp cá nhân ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên
Nếu quan hệ thực tế là quan hệ lao động và cá nhân ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, việc khấu trừ thuế được thực hiện theo cơ chế áp dụng đối với tiền lương, tiền công, thay vì mặc nhiên khấu trừ 10% như trường hợp thuê dịch vụ độc lập.
Doanh nghiệp cần căn cứ vào bản chất quan hệ làm việc, không chỉ dựa vào tên gọi ghi trên hợp đồng.
Trường hợp thuê hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh
Nếu cá nhân cung cấp dịch vụ với tư cách hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh, nghĩa vụ thuế có thể được xác định theo quy định dành cho hoạt động kinh doanh, bao gồm các điều kiện về doanh thu, kê khai và nộp thuế.
Do đó, không nên tự động áp dụng cách khấu trừ 10% dành cho một số khoản tiền công, tiền thù lao cho mọi hợp đồng dịch vụ.
2. Hợp đồng dịch vụ với cá nhân khấu trừ thuế bao nhiêu phần trăm?
Đối với trường hợp cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng, mức khấu trừ 10% là cơ chế được quy định tại điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC.
Để áp dụng trong năm 2026, kế toán cần kiểm tra các quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 và xác định đúng đối tượng, ngưỡng chi trả cũng như loại thu nhập.
Ví dụ minh họa theo cơ chế khấu trừ 10%:
Công ty A thuê một cá nhân độc lập viết nội dung website, giá trị thanh toán là 10.000.000 đồng. Giả sử khoản chi thuộc diện khấu trừ 10% và đáp ứng điều kiện áp dụng:
- Giá trị thanh toán trước khấu trừ: 10.000.000 đồng.
- Thuế TNCN khấu trừ: 10.000.000 × 10% = 1.000.000 đồng.
- Số tiền thực trả cho cá nhân: 9.000.000 đồng.
Đây là ví dụ minh họa cho cơ chế 10%, không phải kết luận rằng mọi hợp đồng dịch vụ trị giá 10 triệu đồng trong năm 2026 đều phải khấu trừ theo cách này.
3. Hợp đồng dịch vụ dưới ngưỡng khấu trừ có phải nộp thuế không?
Cần phân biệt giữa nghĩa vụ khấu trừ thuế tại nguồn của bên chi trả và nghĩa vụ thuế cuối cùng của cá nhân.
Theo cơ chế tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, ngưỡng chi trả được xem xét theo từng lần chi trả đối với các khoản thu nhập thuộc diện quy định. Tuy nhiên, đối với khoản thanh toán phát sinh từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp phải đối chiếu văn bản hướng dẫn mới trước khi kết luận về ngưỡng hiện hành.
Ngoài ra, việc chưa phải khấu trừ tại một lần thanh toán không đồng nghĩa với việc cá nhân đương nhiên được miễn mọi nghĩa vụ thuế. Nghĩa vụ thuế cuối cùng còn phụ thuộc vào loại thu nhập và các quy định áp dụng cho cá nhân đó.
Kế toán cần lưu giữ hợp đồng, biên bản nghiệm thu, chứng từ thanh toán và hồ sơ thuế để có căn cứ giải trình khi cần thiết.
4. Cá nhân làm cam kết có được tạm thời không khấu trừ thuế TNCN không?
Cá nhân có làm cam kết có được tạm thời không khấu trừ thuế TNCN không?
Trong một số trường hợp, cá nhân có thể lập cam kết để tổ chức trả thu nhập tạm thời không khấu trừ thuế TNCN, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật quy định.
Theo cơ chế tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, điều kiện từng được áp dụng bao gồm việc cá nhân chỉ có duy nhất thu nhập thuộc diện khấu trừ theo tỷ lệ nêu trên, ước tính tổng thu nhập chịu thuế sau giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế và có mã số thuế tại thời điểm cam kết.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần kiểm tra mẫu cam kết, điều kiện và hướng dẫn đang có hiệu lực tại thời điểm chi trả trong năm 2026 trước khi chấp nhận hồ sơ.
Lưu ý: Không phải cá nhân nào có thu nhập thấp cũng được làm cam kết để không khấu trừ. Nếu không đáp ứng đủ điều kiện, bên chi trả vẫn phải thực hiện nghĩa vụ khấu trừ theo quy định áp dụng.
5. Hồ sơ cần có khi ký hợp đồng dịch vụ với cá nhân
Để bảo đảm tính minh bạch và thuận tiện cho việc hạch toán, doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ phù hợp với tính chất công việc và quy định liên quan.
| Hồ sơ | Mục đích |
|---|---|
| Hợp đồng dịch vụ | Xác định nội dung công việc, giá trị và trách nhiệm của các bên |
| Hồ sơ định danh, mã số thuế | Xác định thông tin người nhận tiền và phục vụ nghĩa vụ thuế |
| Biên bản nghiệm thu hoặc xác nhận hoàn thành | Chứng minh dịch vụ đã được thực hiện |
| Chứng từ thanh toán | Ghi nhận khoản tiền đã chi trả |
| Chứng từ khấu trừ thuế, hồ sơ kê khai | Chứng minh việc thực hiện nghĩa vụ thuế khi thuộc trường hợp áp dụng |
| Hồ sơ cam kết thuế, nếu đủ điều kiện | Làm căn cứ áp dụng cơ chế tạm thời không khấu trừ theo quy định |
Hồ sơ cụ thể còn phụ thuộc vào quy định kế toán, thuế, hóa đơn và điều kiện ghi nhận chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp.
6. Những lưu ý quan trọng khi ký hợp đồng dịch vụ với cá nhân
Xác định đúng bản chất hợp đồng
Hợp đồng dịch vụ theo pháp luật dân sự khác với hợp đồng lao động. Nếu cá nhân làm việc có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên theo bản chất của quan hệ lao động, các bên cần xem xét quy định của pháp luật lao động, không chỉ căn cứ vào tên hợp đồng.
Thỏa thuận rõ giá trị trước và sau thuế
Hợp đồng nên quy định rõ giá dịch vụ là số tiền trước khi khấu trừ thuế hay số tiền cá nhân thực nhận. Điều này giúp tránh tranh chấp khi thanh toán.
Ví dụ, nếu hai bên thỏa thuận cá nhân nhận một khoản tiền thực lĩnh cố định sau thuế, doanh nghiệp cần xác định cách tính ngược để ghi nhận đúng tổng chi phí và nghĩa vụ thuế.
Thực hiện kê khai và lưu trữ chứng từ
Doanh nghiệp cần xác định đúng nghĩa vụ khấu trừ, kê khai, nộp thuế và cấp chứng từ cho cá nhân theo quy định hiện hành. Hồ sơ cần được lưu giữ đầy đủ để phục vụ công tác kế toán, quyết toán và giải trình.
Theo dõi thay đổi pháp luật thuế năm 2026
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Do đó, doanh nghiệp cần cập nhật các văn bản hướng dẫn, quy định chuyển tiếp và biểu mẫu liên quan trước khi áp dụng cho từng khoản chi trả.
Trên đây là những thông tin giải đáp vấn đề: Hợp đồng dịch vụ với cá nhân có phải khấu trừ thuế TNCN không? Muốn biết thêm nhiều thông tin chi tiết, mời bạn ghé website HHDT nhé.
Leave a Reply